Op 18 juni gaf ‘Bekend Maakt Bemind’ een verklaring uit over de sociale samenhang in buurten en wijken. Het stuk, dat is opgesteld door de politieke werkgroep van BMB, geeft een visie op deze problematiek. Aanvankelijk was gedacht aan een aanpak met straatcontactpersonen, maar na het politiek debat van november 2008 kwam een kleinschaliger insteek in beeld. In het stuk wordt aangegeven hoe de verdere uitwerking zou moeten zijn.

Wat is er aan de hand?

Tijdens het Politiek Debat van 14 november 2008 hebben de deelnemers aangegeven dat naar hun oordeel de samenhang in buurten en wijken van Hilversum afneemt. Daar zijn tientallen oorzaken voor aan te geven. De volgende oorzaken zijn genoemd of genoteerd:

• Het aantal gezinnen met kinderen neemt af

• Steeds meer tweeverdieners, waardoor de buurt overdag uitgestorven lijkt

• Kinderen komen na school niet meer thuis, maar gaan naar de kinderopvang

• Als kinderen al thuis zijn, zijn ze niet achter de PC weg te slaan

• Bewoners hebben geen tijd om zich in te zetten voor de buurt

• De sociale contacten van bewoners bevinden zich veelal buiten de buurt (auto!)

• Verschillende culturen in de buurt ontwijken elkaar: onbekend maakt onbemind

• Bewoners zijn bang voor wat ze niet kennen.

Maar: een goede buur is nog altijd beter dan een verre vriend. De samenhang van de buurt blijft dus belangrijk.

Wij hebben de indruk dat met name in de buurten met een gemengde bevolking die samenhang minder sterk is dan in monoculturele buurten als Trompenberg, de Meent en Hilversum-Zuid. Daar organiseert men makkelijker een straatfeest, zorgt men voor een buurtpreventienetwerk en is vaak sprake van een goed georganiseerd bewonerskader.

In Noord, Oost en Zuid-Oost (de Riebeeck) is de samenhang veel minder. Er is weliswaar sprake van een goed georganiseerd bewonerskader (in Oost tenminste), maar het spontaan organiseren van een straat- of buurtfeest is er beduidend minder bij. Kijk bijvoorbeeld maar naar de spreiding van de straatspeeldag: in Noord wordt die vooral gehouden in straten met een overwegend autochtone bevolking (Lieven de Keylaan, van Kretschmar van Veenlaan, de Bazelstraat, Cuypersplein). Naar onze mening houdt die terughoudendheid voor een belangrijk deel samen met de culturele gemengdheid van Noord, Oost en Zuid-Oost.

Straatcontactpersonen

Hoe ga je om met die culturele gemengdheid? In onze werkgroep Buurten en Wijken hebben we eerst gesproken over de mogelijkheid, allochtoon bewonerskader te ontwikkelen. Straatcontactpersonen van Turkse en Marokkaanse afkomst zouden de bestaande bewonerskaders moeten aanvullen. Vanuit de gemeente was de bereidheid om het gesprek met deze nieuwe kaders aan te gaan groot. Bij ons bestond echter de vrees voor allochtone buurtburgemeesters, naast de al bestaande autochtone buurtburgemeesters: mensen die, volkomen losgezongen van de buurt, de mening van alle buurtbewoners denken te vertegenwoordigen. Een eerder initiatief voor straatcontactpersonen in Noord was geen succes geworden en alle inspanningen van het opbouwwerk in Oost ten spijt heeft zich daar ook nooit een levensvatbaar allochtoon bewonerskader ontwikkeld. En los van de vraag of er straatcontactpersonen waren te recruteren, hun stond een wel zeer zware taak te wachten. We hebben dit idee daarom niet verder ontwikkeld.

Nieuwe insteek

Het politiek debat van november 2008 bood ons een nieuwe insteek. De aanpak volgens inleider Hans Spekman was er één van: laat duizend bloemen bloeien. Doe wat, doe het op een niveau zo dicht mogelijk bij de buurt en maak bewoners verantwoordelijk. Zoek de doeners in de buurt en help hen er iets van te maken.

Dat leverde ons het idee van een veel kleinschaliger aanpak dan de straatcontactpersonen: een groepje enthousiaste BMB-ers die bewoners ondersteunen die iets willen met hun straat of buurt om van hun idee een succes te maken. In een later stadium zou dit groepje ook, op basis van praktische ondervinding, een aantal standaardproducten kunnen leveren, op maat te maken voor een aanpak in verschillende straten of buurten.

Te denken valt aan een kinderfeest, een portiek-of buurtgesprek, kunst in/van de wijk, lampionnenoptocht, gezamenlijk nieuwjaarsfeest, voorjaars- (of najaars)picknick, buurtiftar, zomeroppasdienst (verzorg de plantjes/dieren van de buren) of …… Daarbij gaat het vooral ook om de diversiteit: de deelname van mensen (en kinderen) van verschillende afkomst.

Over deze opzet is verder overleg nodig met Versa Welzijn (opbouwwerk, sociaal-cultureel werk, jeugd- en jongerenwerk, buurtbemiddeling), met het gemeentelijk bureau Wijkzaken en met de woningcorporaties (bewonersbelangen).

Uitwerking

De werkgroep Buurten en Wijken brengt een groepje van vier tot acht mensen bij elkaar dat bewonersinitiatieven ondersteunt die anders niet van de grond zouden komen: hetzij  doordat de knowhow ontbreekt om financiële middelen te vinden, hetzij doordat bewoners zich niet al te kwetsbaar in de buurt willen opstellen of door het onvermogen om mensen van een andere cultuur te benaderen. Het groepje zou vooral op het laatste punt belangrijke vaardigheden moeten hebben om initiatieven in de wijken Noord,  Oost en Zuid-Oost (de Riebeeck) van de grond te krijgen.

Het werkgroepje moet bestaan uit mensen met verschillende culturele achtergronden en bij voorkeur niet alleen uit mannen. Jongeren van de verschillende organisaties die bij BMB betrokken zijn zouden hierbij een rol kunnen spelen. Ook kunnen er via het ROC stagiaires bij betrokken worden. Via de Vrijwilligerscentrale kunnen scholieren vooral bij de uitvoering worden ingezet. Vanuit de werkgroep Buurten en Wijken van BMB treden Seyit Gürkan en Erik de Lange als begeleiders op.

De werkgroep maakt zijn ‘aanbod’ bekend via internet en via folders. Bewoners kunnen zelf de werkgroep om medewerking of ondersteuning vragen, of de vraag komt van het opbouwwerk of het gemeentelijk bureau Wijkzaken. Omdat het wel vrijwilligerswerk blijft lijkt een aantal van vier tot zes projecten per jaar wel het maximum dat de werkgroep aan kan.

Het eerste plan omvat de ondersteuning bij de organisatie van een interculturele maaltijd in een wijk of straat. Gedacht was dit bij voorbeeld te doen in aansluiting op de multiculturele markt in Noord, op 21 juni a.s. in de Erfgooiersstraat (speeltuin achter nr. 92a), maar hiervoor was te weinig tijd. Wellicht zal dit plan in het najaar van 2009 vorm gaan krijgen.

Het tweede plan is het houden van een aantal buurtiftars ter vervanging van de ‘centrale’ tent-iftar van ‘Bekend Maakt Bemind’ op de Kerkbrink. Doordat de ramadan nu al in de nazomer begint is kunnen we dit grote evenement nu niet organiseren. Buurtiftars passen goed in onze buurt- en wijkbenadering. Buurtbewoners en buurtorganisaties worden vanaf het begin bij de opzet betrokken. Bovendien worden met hen tijdens de iftars afspraken gemaakt voor ondersteuning bij verdere activiteiten. Als data zijn gekozen: 29 augustus (in Noord), 5 september (in Zuid-Oost/de Riebeeck) en 12 september in Oost. 

Voor deze activiteiten is bij de gemeente een bescheiden budget aangevraagd.